Nghiên cứu cho thấy nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ có liên quan đến nitrat trong nước uống
Nghiên cứu mới từ Đại học Edith Cowan (ECU) và Viện Nghiên cứu Ung thư Đan Mạch (DCRI) cho thấy nguồn nitrat trong chế độ ăn uống của một người có thể đóng vai trò quan trọng trong nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.
Trong một nghiên cứu quy mô lớn theo dõi hơn 54.000 người trưởng thành ở Đan Mạch trong tối đa 27 năm, các nhà nghiên cứu đã xem xét mối liên hệ giữa lượng nitrat và nitrit hấp thụ từ các nguồn khác nhau với sự phát triển của chứng mất trí nhớ, bao gồm cả chứng mất trí nhớ khởi phát sớm. Kết quả nghiên cứu cho thấy một sự tương phản rõ rệt. Lượng nitrat hấp thụ cao hơn từ rau củ có liên quan đến nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn, trong khi việc tiếp xúc nhiều hơn với nitrat và nitrit từ các sản phẩm động vật, thịt chế biến sẵn và nước uống lại liên quan đến nguy cơ cao hơn.
Chứng mất trí nhớ bị ảnh hưởng bởi sự kết hợp của các yếu tố di truyền và lối sống, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng chế độ ăn uống có thể là một mảnh ghép quan trọng khác trong bức tranh tổng thể.
Nitrat trong rau củ có liên quan đến việc giảm nguy cơ sa sút trí tuệ
Theo Phó Giáo sư Catherine Bondonno của Đại học East Carolina (ECU), tác dụng bảo vệ liên quan đến rau củ giàu nitrat có thể liên quan đến cách cơ thể xử lý nitrat.
Bà cho biết: "Khi chúng ta ăn rau củ giàu nitrat, chúng ta cũng đồng thời hấp thu các vitamin và chất chống oxy hóa, được cho là giúp nitrat hình thành hợp chất có lợi là oxit nitric, đồng thời ngăn chặn nó hình thành N-nitrosamine, chất gây ung thư và có khả năng gây hại cho não.
Không giống như rau củ, thực phẩm có nguồn gốc từ động vật không chứa các chất chống oxy hóa này. Ngoài ra, thịt cũng chứa các hợp chất như sắt heme, thực tế có thể làm tăng sự hình thành N-nitrosamine. Chúng tôi cho rằng đây là lý do tại sao nitrat từ các nguồn khác nhau lại có tác dụng trái ngược nhau đối với sức khỏe não bộ, nhưng chúng tôi cần các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm để xác nhận chính xác điều gì đang xảy ra."
Các nhà nghiên cứu tin rằng sự kết hợp của nitrat, vitamin và chất chống oxy hóa có tự nhiên trong rau củ có thể giúp hỗ trợ sức khỏe não bộ. Thực phẩm có nguồn gốc từ động vật không cung cấp các hợp chất bảo vệ tương tự và có thể khuyến khích sự hình thành các chất có khả năng gây hại.
Tiến sĩ Bondonno cho biết một bài học thực tiễn từ những phát hiện này khá đơn giản. Những người tham gia tiêu thụ lượng nitrat có nguồn gốc từ rau củ cao hơn, tương đương với khoảng một cốc rau bina non mỗi ngày, có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn.
Ngược lại, lượng nitrat hấp thụ cao hơn từ thực phẩm có nguồn gốc từ động vật, đặc biệt là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Bà nói thêm: "Ăn nhiều rau củ hơn và ít thịt đỏ và thịt chế biến sẵn hơn là một cách tiếp cận hợp lý dựa trên những phát hiện của chúng tôi và hàng thập kỷ nghiên cứu khác về chế độ ăn uống và sức khỏe."
Nồng độ nitrat trong nước uống đặt ra những câu hỏi mới
Nghiên cứu cũng xác định được mối liên hệ giữa nitrat trong nước uống và nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ, đánh dấu lần đầu tiên các nhà nghiên cứu báo cáo về mối liên hệ như vậy.
Những người tham gia tiếp xúc với nitrat trong nước uống, ngay cả ở nồng độ dưới giới hạn quy định hiện hành, đều có tỷ lệ mắc chứng mất trí nhớ cao hơn. Tuy nhiên, Tiến sĩ Bondonno nhấn mạnh rằng cần có thêm nghiên cứu trước khi đưa ra kết luận chắc chắn.
Bà cho biết: "Nước không chứa chất chống oxy hóa có thể ngăn chặn sự hình thành N-nitrosamine. Nếu không có các hợp chất bảo vệ này, nitrat trong nước uống có thể hình thành N-nitrosamine trong cơ thể."
Tại Đan Mạch và trên khắp Liên minh Châu Âu, giới hạn hiện hành đối với nồng độ nitrat trong nước ngầm và nước uống là 50 mg/L. Các nhà nghiên cứu đã quan sát thấy nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ cao hơn ở những người tiếp xúc với nước có nồng độ nitrat thấp tới 5 mg/lít.
Mặc dù có những phát hiện này, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng mọi người không nên ngừng uống nước:
"Điều quan trọng cần lưu ý là kết quả nghiên cứu của chúng tôi không có nghĩa là mọi người nên ngừng uống nước. Mức tăng nguy cơ ở cấp độ cá nhân là rất nhỏ, và uống nước tốt cho sức khỏe hơn nhiều so với các loại đồ uống có đường như nước ép và nước ngọt. Tuy nhiên, những phát hiện của chúng tôi cho thấy các cơ quan quản lý nên xem xét lại các giới hạn hiện hành và hiểu rõ hơn về tác động của việc tiếp xúc lâu dài với nitrat ở mức độ thấp đối với sức khỏe não bộ."
Nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ, không phải nguyên nhân và kết quả
Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng nghiên cứu này mang tính quan sát, nghĩa là nó có thể xác định được mối liên hệ nhưng không thể chứng minh rằng nitrat trực tiếp gây ra chứng mất trí nhớ.
Do đó, các phát hiện này cần được xác nhận trong các nghiên cứu bổ sung. Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý rằng các khía cạnh khác trong chế độ ăn uống, lối sống hoặc sức khỏe của người tham gia cũng có thể góp phần vào các mối quan hệ được quan sát.
Mặc dù vậy, kết quả cho thấy nguồn gốc của nitrat có thể quan trọng không kém, nếu không muốn nói là quan trọng hơn, so với lượng nitrat được tiêu thụ. Trong khi nitrat từ rau củ có liên quan đến nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn, thì nitrat và nitrit từ thịt chế biến sẵn, các sản phẩm động vật và nước uống lại liên quan đến nguy cơ cao hơn, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xem xét các nguồn thực phẩm khi đánh giá sức khỏe não bộ lâu dài.
Theo Science Daily